De VN worden zeventig, tijd voor pensioen?

Ietwat kakkineuze studenten staren in de lens. De meisjes in frivool rode jurkjes en de mannen in pak. ‘Say: ‘top-down’, eh, cheese!’ In deze contreien zijn de Verenigde Naties niet bekend van het ontbijt dat we anders niet zouden hebben. Toto, we’re not in Africa anymore. Hier staat het voor een stukje prestigieus cv building waar menig rechtenstudent op af vliegt als het stereotype hongerskindje op een bordje pap.

Deze flyer in de wc van mijn studentenhuis die studenten oproept mee te doen aan de grootste simulatie ter wereld, staat voor mij symbool voor de manier waarop wij met armoede omgaan. Al bijna zeven decennia lang. Zolang we het maar genoeg van boven sturen – trek een zak diplomaten open, het feest kan niet op – komt het uiteindelijk echt goed. Tekenend voor deze benadering is de ongemakkelijke conclusie dat de VN een hele fijne carrière mogelijkheid is geworden.

De grootste simulatie ter wereld waarvoor diplomaten in de dop worden opgeroepen aan mee te doen, vindt plaats in hetzelfde gebouw in New York van waaruit de Millenniumdoelen – ook wel de stokpaardjes van de VN – sinds 2000 de wereld bestieren. Repeterend voor 2015, het jaar waarin hopelijk de harde toppen van de armoede zijn afgezwakt tot een meer acceptabele vorm van het niet voldoen aan mensenrechten.
In aanloop naar het moment suprême echoot de testmuziek van de DJ door de straten. Welke taart zal er worden gehaald en zal Ban Ki-Moon zijn feeststropdas dragen?
Vanuit een centraal punt de hele wereld bestieren is natuurlijk een beetje van de zotte. Tot die conclusie kwamen correspondenten Maite Vermeulen en Karel Smouter toen zij op de VN Summer School waren. ‘De meest gehoorde opmerking – gek genoeg – was dat er niet sprake is van één Verenigde Naties.’

Ideeën over hervormingen van de VN bestaan al langer, maar een pensioengerechtigde leeftijd van zeventig jaar zet je toch voorzichtig aan het denken. Laat bijvoorbeeld, in plaats van Rijke Landen die het voortouw nemen, de mensen in ontwikkelingslanden aan het woord. Van hulp naar ownership, zoals Eveline Herfkens dat al jaren verkondigt.
Zelfs de Millenniumdoelen zijn vastgesteld in zo’n proces dat internationale ambtenaren voor ontwikkelingslanden besloten wat er moest gebeuren, aldus hoogleraar ontwikkelingseconomie Rolph Van der Hoeven. Niet alleen zou de structuur volgens hem effectiever kunnen worden georganiseerd, maar ook de blik op armoede moet worden veranderd. En daar slaat hij de spijker op zijn kop: het zal toch namelijk niet zo zijn dat we zoveel jaar af hebben zitten tellen naar het moment waarop het eindelijk zou gebeuren en dat dan blijkt dat er niks is veranderd, omdat ‘húh?!’, de aanpak niet effectief blijkt?
Te veel verwachten van het nieuwe jaar zorgt alleen maar voor teleurstelling. Als de klok 12 uur slaat en het vuurwerk op het hoofdkantoor wordt ontstoken betekent dat ook het einde van de Millenniumdoelen. De nationale commissie voor internationale samenwerking en duurzame ontwikkeling benadrukte het nog maar eens: 2015 wordt een belangrijk jaar. Maar voor wie?